مجتبی مینوی تهرانی ادیب، نسخه شناس، فهرست نگار، نویسنده، پژوهشگر، داستان نویس، مترجم، مصحح و تاریخ نگار ایرانی به سال 1282 خورشیدی در شهر سامرا چشم به جهان گشود و در 1355 در تهران درگذشت.

پدرش عیسی شریعتمداری نزد آیت الله محمدتقی شیرازی تحصیل می کرد. مجتبی تحصیلات خود را در سامرا آغاز کرد و در نه سالگی به همراه خانواده به ایران آمد.

سپس وارد دارالفنون شد. او همکلاس صادق هدایت بود. مجتبی همزمان با قیام میرزا کوچک خان جنگلی به لاهیجان رفت.

وی کارمند وزارت معارف شد و ریاست کتابخانه معارف را برعهده گرفت. این کتابخانه اکنون کتابخانه ملی ایران نام دارد.

آن گاه به پاریس رفت و پس از چندی عازم انگلستان شد. سپس به ایران بازگشت.

مینوی از این زمان مقالات ادبی و داستان های خود را به چاپ رساند و نامه تنسر، نوروزنامه و اطلال شهر پارسه را انتشار داد.

پس از چندی ویس و رامین و جلد نخست شاهنامه را به همراه خلاصه ای از کل شاهنامه به چاپ رساند. به سال 1319 دوباره به لندن رفت و ده سال در آن جإ؛�ماند و به تدریس در دانشگاه آکسفورد پرداخت.

هم چنین به گردآوری نسخه های خطی و تصحیح آن ها روی آورد. وی بر زبانهای انگلیسی، فرانسه، عربی و آلمانی تسلط داشت و زبان پهلوی را نیز فراگرفت.

به سال 1329 از راه ترکیه به ایران بازگشت و مدت کوتاهی در استانبول ماند.

در ایران به تدریس ادبیات فارسی در دانشگاه تهران پرداخت.

به سال 1330 رایزن فرهنگی ایران در ترکیه شد و چند سال نیز رایزن فرهنگی ایران در پاریس و لندن بود و در دانشگاههای آکسفورد، پرینستون، یوتا و پرتلند تدریس کرد.

در طول دوران خدمتش دوازده هزار جلد از کتاب های خطی موجود در کتابخانه های جهان ازجمله توپ قاپی، موزه بریتانیا، هند، کمبریج، آکسفورد، ادینبورگ و منچستر را بررسی کرد و از آن ها عکس گرفت و به تهران فرستاد. میکروفیلمهای دانشگاه تهران که تنها فهرست آن ها در سه جلد به چاپ رسیده حاصل تلاش مینوی در این سال ها است.

وی مقالاتی در کنگره ها و همایش های علمی و ادبی جهان ارائه داد، ازجمله این نشست ها می توان به این ها اشاره داشت:

کنگره بین المللی هزاره فردوسی تهران 1313.

سمینار بررسی فرهنگ اسلامی پرینستون 1332.

سمینار تمدن غرب از نظرمشرق زمین ونیز 1335.

سمینار مورخان خاورمیانه لندن 1338.

کنگره بین المللی هنر و معماری ایران نیویورک 1339.

کنگره بین المللی خاورشناسان استانبول 1330.

کنگره بین المللی خاورشناسان مونیخ 1336.

کنگره بین المللی خاورشناسان مسکو 1339.

کنگره بین المللی ایرانشناسان، ان آربر 1346.

کنگره بین المللی خاورشناسان پاریس 1352.

از مینوی کتابخانه ای با بیش از بیست و پنج هزار جلد کتب به جا مانده است. فهرست نسخه های خطی کتابخانه مینوی نیز به چاپ رسیده.

پاینده باد ایران